De mens is altijd op zoek. Waar elk mens, zonder uitzondering, naar zoekt is de zin van het leven dat hij leidt. Iemand die religieus is ingesteld zal menen, dat zijn leven pas ingevuld of vervuld is, als hij zijn god dient. Iemand die het bestaan van (een) god ontkent, zal zeggen dat zijn leven zin heeft gekregen als hij al zijn talenten te gelde heeft gemaakt. Te gelde maken betekent in dit verband niet alleen dat hij veel geld verdient, maar dat hij status, respect en aanzien heeft verworven. De religieuze mens zoekt dus zijn god tevreden te stellen en de niet-religieuze mens zoekt zichzelf tevreden te stellen. Het is wel de vraag of zowel de religieuze mens, als de niet-religieuze mens wel een verschillend doel in hun leven nastreven.

Religie

Beiden hebben ze zichzelf een beeld gemaakt van hun god. De religieuze mens, maar ook de niet-religieuze mens vormt zichzelf een god naar hun eigen beeld en gelijkenis. En beiden zijn van mening dat ‘hun’ godsbeeld een weergave is van de ware god. Alle andere godsbeelden deugen in feite niet en zijn dus verkeerd of misleidend. Dat verklaart de spanning die altijd ontstaat tussen niet-religieuzen en religieuzen, maar ook tussen religieuzen onderling.

Maar, zal de religieuze mens opperen, het godsbeeld dat ik heb, wordt gevormd door mijn heilige boek of boeken. En sommigen zetten hun bewering dan kracht bij door te beweren dat ‘hun’ heilige boeken rechtstreeks uit de hemel zijn gegeven. Maar het punt is, dat al die heilige boeken, die door de verschillende religiën worden gebruikt, op essentiële punten van elkaar afwijken. Hier kommen we dus weer terug op het punt dat ik eerder noemde en dat is dat iedere gelovige van mening is dat ‘zijn’ religie de enige juiste is. Daarom proberen velen de zaak wat te sussen, door voor te stellen, dat elke religie in feite op hetzelfde neer komt en dus in wezen alle religieuze wegen naar hetzelfde eindpunt wijzen.

De gedachte dat elke religie in feite naar hetzelfde eindpunt wijst, komt echter alleen op bij hen die onbekend zijn met de kern van hun eigen religie of met die van de ander. Uiteindelijk is maar één conclusie mogelijk en dat is dat geen enkele religie ‘gelijk’ heeft. Dat geldt dus niet alleen voor de Islam, of het Boeddhisme, maar ook voor het veelkleurige Christendom. Geen enkele religie brengt je ooit naar de ware God. Je komt altijd terecht bij een godsbeeld dat weer afgeleid is van een, door een collectief gevormd, godsbeeld. Vandaar dat gelovigen die aan hun individuele godsbeeld twijfelen, dat beeld trachten te ijken aan het collectieve godsbeeld. En als dat niet lukt, kunnen ze nog bij de buren te rade of dat godsbeeld hun beter past.

Een vals godsbeeld

Voordat een mens de ware God kan leren kennen, zal hij bereid moeten zijn z’n eigen godsbeeld te erkennen als wat het eigenlijk is: een product van z’n eigen denken. Overigens kan dat ‘eigen godsbeeld’ in het denken zijn beïnvloed door dat wat is geleerd. Denk aan leden van een kerkgenootschap met dogma’s en leerstellingen of denk de Islam of aan het Boeddhisme. Maar denk ook aan het atheïsme of andere niet-goden-levensbeschouwingen, elk met een geheel eigen set aan dogma’s en leerstellingen. Als iemand binnen een dergelijk gekleurde samenleving opgroeit, is de kans groot dat het individuele godsbeeld aan het collectieve gelijk is.

De conclusie die ik uit het bovenstaande trek, is dat er geen mens bestaat, die op eigen kracht een beeld van de ware God kan ontwikkelen. Elk godsbeeld is in wezen een spiegel waar de mens in kijkt; de enige die hij kán zien is zichzelf. De god die hij in z’n denken vormt, is dus altijd onvolkomen, onvolmaakt en beschadigd, want de mens die god zijn eigen god bedenkt, is onvolkomen, onvolmaakt en beschadigd.

Maar, zullen de leden van een christelijke denominatie zeggen, wij hebben de Bijbel en die vertelt precies wie God is. Sommigen zien de Bijbel zelfs als het letterlijke woord van God. Uiteindelijk blijkt het echter een kwestie van interpretatie te zijn. Een interpretatie waar men een autoriteit aan toekent alsof het de enige juiste is. Het gevolg is duidelijk. Want wie haalt het in het hoofd om te twijfelen aan een dogma of leerstelling, waarvan men aanneemt dat deze rechtstreeks aan het woord van God, de Bijbel, is ontleent. Hierdoor wordt de geloofsgemeenschap verdeeld in leden die rechtstreeks van God de opdracht hebben ontvangen, de andere leden te onderwijzen. De dominee als vertegenwoordiger van God zelf; hoe zou je die kunnen tegenspreken. Uiteindelijk doe je dus maar alsof je het eens bent met alles dat in de kerk wordt geleerd. Dan loop je het minst tegen problemen aan. 

Al met al leert men uiteindelijk nog steeds de ware God niet kennen, laat staan dat men weet wat Hij van de mens wil. De ware God laat zich echter niet kennen door dogma’s en leerstellingen, want deze vertellen enkel maar hoe de mens over Hem denkt; een god gemaakt naar het beeld en in de gelijkenis van een mens. 

Hoe dan nu verder?

In deze overdenking heb ik uiteengezet, dat geen enkele religie een beeld van de ware God geeft. Die conclusie trek ik met name uit het feit, dat elke religie in strijd is met de andere; zelfs als je spreekt over sub-stromingen binnen dezelfde religie. Denk aan de Rooms Katholieke Kerk ten opzichte van de kerken! die zijn ontstaan tijdens de reformatie. Waarschijnlijk is de strijd al zichtbaar in de harten van degenen die naast elkaar zitten in dezelfde kerk. Religie ontstaat uit de mens zelf, daarom onderschrijft men dogma’s om toch een idee van eenheid te proclameren. Religie is dus ongeloof. 

De ware Godsdienst is in feite anti-religieus. Religie bestaat uit handelingen die voortkomen uit leringen, die strijdig zijn met die van andere religiën. Aan de handelingen kun je een religie herkennen. De gelovige die God waarachtig dient, kent echter geen religieus bepaalde handelingen. Om die reden is de ware Godsdienst geen religie. 

In de volgende overdenking onder „Schriftelijk“ zal ik vertellen, wat mijn visie is op de Bijbel en hoe we door hetgeen de Bijbel vertelt, kunnen komen tot een werkelijk verstaan van wie de ware God is. Er zijn een aantal sleutels die ik wil aanreiken, die u kunnen helpen een beeld van God te vormen dat de werkelijkheid weergeeft. Ook zal ik op termijn onder de tag „Blokkades“ een artikel schrijven, waarin ik wat dieper inga op de misverstanden die in de loop van de geschiedenis het godsbeeld meer en meer hebben vermenselijkt.